Lokale energie voor een sterke Hoeksche Waard

De energiemarkt verandert in hoog tempo. De groei van duurzame elektriciteitsproductie, de elektrificatie van woningen, bedrijven en vervoer en de beperkte capaciteit van het elektriciteitsnet leiden tot nieuwe uitdagingen. In Zuid-Holland, en in het bijzonder in de Hoeksche Waard, worden de gevolgen daarvan steeds duidelijker zichtbaar. Tegelijkertijd biedt juist deze situatie kansen om bestaande duurzame energieproductie en bestaande energie-infrastructuur slimmer en meer lokaal in te zetten. Ons windpark wil daaraan actief bijdragen.

De Hoeksche Waard als onderdeel van de oplossing

De komende jaren zal niet iedere energievraag kunnen worden opgelost door simpelweg meer netcapaciteit aan te leggen. De benodigde investeringen zijn omvangrijk en de realisatietermijnen lang. In de tussentijd kunnen beperkingen van het elektriciteitsnet de verduurzaming en economische ontwikkeling van de regio vertragen. Juist daarom is het belangrijk om te kijken naar wat vandaag al aanwezig is: bestaande duurzame productie, bestaande netaansluitingen, lokale bedrijven en partijen die bereid zijn hun elektriciteitsproductie en -verbruik flexibel op elkaar af te stemmen. Door de lokaal opgewekte energie van ons windpark in de Hoeksche Waard waar mogelijk dichterbij de productie te gebruiken en vraag, productie en opslag beter op elkaar af te stemmen, kan de bestaande energie-infrastructuur efficiënter worden benut.

Van windpark naar lokale energie-infrastructuur

Ons windpark beschikt over duurzame productiecapaciteit én over een bestaande aansluiting op het elektriciteitsnet. Wij hebben onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om deze bestaande infrastructuur slimmer in te zetten voor de Hoeksche Waard. Daarbij kijken wij verder dan uitsluitend het produceren en verkopen van elektriciteit aan de landelijke elektriciteitsmarkt. De windparkvennootschap is bereid om, binnen de technische, juridische en contractuele mogelijkheden, haar productie, flexibiliteit en beschikbare netcapaciteit in te zetten voor oplossingen die lokale productie en lokaal gebruik van elektriciteit beter met elkaar verbinden.

Daarbij kan onder meer worden gedacht aan:

• flexibel produceren en afnemen van elektriciteit om piekbelasting op het net te verminderen;
• optimaliseren van de netbelasting binnen de bestaande netcapaciteit;
• energieopslag waarmee productie en verbruik beter in de tijd op elkaar worden afgestemd;
• het lokaal beschikbaar maken en benutten van duurzaam geproduceerde elektriciteit;
• laadvoorzieningen voor elektrische vrachtwagens en ander zwaar vervoer;
• samenwerking met Stedin, overheden en regionale marktpartijen bij oplossingen voor netcongestie.

Hiermee kan een bestaand windpark zich ontwikkelen van uitsluitend producent van duurzame elektriciteit tot een actieve schakel in de lokale energie-infrastructuur.

Een vol elektriciteitsnet remt economische ontwikkeling

De vraag naar elektriciteit groeit sneller dan het elektriciteitsnet kan worden uitgebreid. Hierdoor is in grote delen van Zuid-Holland sprake van netcongestie. Ook in de Hoeksche Waard is de beschikbare transportcapaciteit beperkt. Voor bestaande en nieuwe bedrijven betekent dit dat uitbreiding of verduurzaming niet vanzelfsprekend gepaard kan gaan met een grotere netaansluiting. Nieuwe aansluitingen of uitbreiding van bestaande aansluitingen kunnen gedurende langere tijd niet of slechts beperkt beschikbaar zijn. Dat raakt niet alleen de energietransitie, maar ook de regionale economie. Bedrijven die hun productieprocessen willen elektrificeren, ondernemers die elektrische vrachtwagens en bedrijfswagens willen inzetten en nieuwe ontwikkelingen die afhankelijk zijn van voldoende elektrische energie lopen tegen dezelfde fysieke beperking aan: de beschikbare capaciteit van het elektriciteitsnet.

Ook de verdere elektrificatie van woningen en voorzieningen vergroot de vraag naar transportcapaciteit. Tegelijkertijd vraagt uitbreiding van het elektriciteitsnet om grote investeringen in onder meer hoogspanningsstations, transformatorstations en omvangrijke kabeltracés. De voorbereiding en aanleg daarvan nemen vele jaren in beslag. De werkzaamheden die daarvoor nodig zijn, kunnen bovendien gedurende langere tijd gevolgen hebben voor de bereikbaarheid en verkeersdoorstroming in de regio. Hierdoor ontstaat het risico dat noodzakelijke uitbreiding van de energie-infrastructuur zelf gedurende een lange overgangsperiode een beperkende factor vormt voor economische ontwikkeling en verduurzaming.

Duurzame productie kent tegelijkertijd nieuwe beperkingen

Aan de productiekant van de elektriciteitsmarkt doet zich tegelijkertijd een ogenschijnlijk tegengestelde ontwikkeling voor. Door de sterke groei van wind- en zonne-energie is er op momenten met veel wind en zon een steeds groter aanbod van duurzame elektriciteit. Dit leidt vaker tot zeer lage en soms negatieve elektriciteitsprijzen. Voor bestaande wind- en zonneparken wordt het daardoor economisch steeds minder aantrekkelijk om op ieder moment maximaal elektriciteit aan het openbare net te leveren. Tegelijkertijd kan ook aan de productiekant de beschikbare transportcapaciteit van het elektriciteitsnet beperkingen opleggen. Zo ontstaat een bijzondere situatie:

Op sommige momenten is in de regio volop duurzame elektriciteit beschikbaar tegen een zeer lage of zelfs negatieve marktwaarde, terwijl bedrijven, woningen en de vervoerssector in dezelfde regio worden beperkt in hun mogelijkheden om verder te elektrificeren.

Deze combinatie van netcongestie, beperkte mogelijkheden voor nieuwe of zwaardere aansluitingen, toenemende negatieve elektriciteitsprijzen en lange doorlooptijden voor uitbreiding van het elektriciteitsnet vraagt om een andere manier van denken over productie, transport en gebruik van elektriciteit. Niet alleen méér infrastructuur is nodig. Ook de slimmere benutting van de infrastructuur die er al ligt kan een belangrijk onderdeel van de oplossing zijn. Daar wil ons windpark, samen met bedrijven, overheden, netbeheerder en andere partijen in de Hoeksche Waard, een actieve bijdrage aan leveren.

Zo kan lokaal opgewekte duurzame energie bijdragen aan een economisch sterke, bereikbare en duurzame Hoeksche Waard én aan de doelstellingen van de Europese Green Deal.